De online- en offline leefwereld staan voor jongeren in verbinding met elkaar. Wat er buiten gebeurt, gaat vaak direct verder op sociale media, in groepsapps of via filmpjes. Een ruzie op school kan online doorgaan. Iemand kan een mishandeling filmen en delen. Iemand kan bedreigingen krijgen met berichten én later op straat worden opgezocht. Deze combinatie van online en offline geweld noemen we hybride straatgeweld. Voor ouders is dit soms lastig te herkennen, omdat een groot deel zich afspeelt op telefoons en sociale media.

Vormen van hybride straatgeweld

Jumpen

Een vorm van hybride straatgeweld is ‘jumpen’: jongeren slaan iemand in elkaar en filmen dit. Daarna verspreiden ze deze beelden op sociale media. Ze plannen van tevoren de mishandeling via platforms zoals Snapchat. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut komt het vaak voor dat de betrokken jongeren in dezelfde buurt wonen of op dezelfde school zitten.
Jongeren jongeren doen aan de mishandeling mee, omdat zij zoeken naar erkenning en willen het gevoel van bij een groep horen. Uiteindelijk worden de video’s steeds opnieuw gedeeld via sociale media. Dit zorgt ervoor dat het slachtoffer het moment steeds opnieuw beleeft.

Zeg sorry-video’s

Daarnaast duikt er nu nog een andere verontrustende trend op: de ‘Zeg Sorry’-trend. Ook hierbij kunnen willekeurige slachtoffers worden gekozen. Soms zetten jongeren het in als een vorm van wraak.
Bij deze trend worden slachtoffers gedwongen om op hun knieën excuses aan te bieden. Ze moeten “sorry” zeggen, de schoenen van de daders kussen en hen aanspreken als “baas” of “koning”. Jongeren filmen deze vernederende momenten en delen ze daarna op sociale media. In sommige gevallen kan een slachtoffer zelf dader worden, bijvoorbeeld om opnieuw geaccepteerd te worden binnen een groep. Wat deze trend extra zorgwekkend maakt, is dat daders hun slachtoffers vaak niet eens hoeven te kennen.

Naast de 2 voorbeelden hierboven zijn er meer vormen van hybride straatgeweld. Doxing, online boetes en afpersing en zo nog meer. De trends ontwikkelen zich online in een razend snel tempo.

Welke signalen kun je als ouder herkennen?

Mogelijke signalen dat een kind slachtoffer is van hybride straatgeweld zijn:

• Het kind is angstig, gespannen of snel boos.
• Het kind wil niet meer naar school, sport of buiten.
• Het kind trekt zich terug van vrienden of familie.
• Het kind slaapt slecht of zit somber in zijn vel.
• Het kind kijkt gespannen naar de telefoon of schrikt van meldingen.
• Het kind verwijdert ineens accounts of maakt nieuwe accounts aan.
• Het kind wil niet vertellen wat er aan de hand is.
• Er verdwijnen spullen of er wordt gevraagd om geld.

Mogelijke signalen dat het kind betrokken is bij hybride straatgeweld:

• Geheimzinnig gedrag rond telefoon of sociale media.
• Lachen om vernederende filmpjes of deze delen.
• Het kind is veel bezig zijn met status en bij een groep horen.
• Negatief praten over andere jongeren of dreigende taal gebruiken.
• Plotseling veel geld of dure spullen hebben.
• Sterke invloed van een vriendengroep en alles voor die groep doen.
• Weinig verantwoordelijkheid nemen voor eigen gedrag.

Hoe kan ik voorkomen dat mijn kind meedoet aan hybride straatgeweld?

Het is belangrijk dat ouders/opvoeders het gesprek aangaan om te voorkomen dat jongeren meedoen aan dit soort trends. Praat over grenzen, groepsdruk en de invloed van sociale media. Hoewel ouders/opvoeders sociale media soms als onbelangrijk of negatief zien door, is het juist heel belangrijk om de online leefwereld van jongeren serieus te nemen en te begrijpen.

Is jouw kind slachtoffer geworden van hybride straatgeweld? Neem dan contact op met HelpWanted. Deze organisatie biedt ondersteuning en kan helpen bij het verwijderen van het beeldmateriaal van het internet.